استفاده از اس پی ال برای صفحه کابینت، میز یا حتی دیوارپوش این روزها خیلی رایج شده است، اما یکی از دغدغههای اصلی کاربران این است که آیا رنگ آن در طول زمان تغییر میکند یا نه. واقعیت این است که هر سطحی که در آشپزخانه یا محیط پر رفتوآمد قرار میگیرد، در معرض عوامل مختلفی مثل نور مستقیم خورشید، حرارت وسایل آشپزخانه، رطوبت و مواد شوینده است و همه اینها میتوانند به مرور باعث تغییر رنگ شوند. به همین دلیل، لازم است قبل از خرید یا نصب اس پی ال، کمی درباره روشهای مراقبت و پیشگیری از تغییر رنگ بدانیم.
در این مقاله قصد دارم توضیح دهم که چه عواملی باعث تغییر رنگ اس پی ال میشوند و چه کارهایی میتوان انجام داد تا رنگ آن ثابت بماند. ممکن است متن کمی ساده و تکراری باشد، اما هدف این است که همه نکات مهم گفته شود و خواننده بتواند با رعایت این نکات، صفحه کابینت یا میز خود را سالها سالم و با رنگ ثابت نگه دارد.
چرا تغییر رنگ در صفحات اس پی ال اتفاق میافتد؟
اول باید پرسیده شود که اساساً چرا تغییر رنگ رخ میدهد. تغییر رنگ معمولاً به خاطر چند عامل است. یکی نور خورشید است. وقتی تابش مستقیم طولانی روی سطح باشد، لایه بیرونی متریال دچار تغییر میگردد. عامل دیگر حرارت اجاق یا وسایل آشپزخانه است که اگر نزدیک باشند باعث آسیب میشوند. رطوبت زیاد هم گاهی اثر دارد. همینطور مواد شیمیایی مثل شویندهها. همه اینها اگر درست کنترل نشود، کمکم رنگ اس پی ال کمرنگ یا تیره یا حتی زرد میشود.
آیا نور خورشید باعث کمرنگ شدن رنگ اس پی ال میشود؟
بله. یکی از مهمترین دلایل همین نور مستقیم است. وقتی نور خورشید همیشه روی سطح میتابد، در درازمدت باعث تغییر رنگ میشود. بهخصوص در رنگهای روشن مثل سفید یا کرم این اتفاق بیشتر به چشم میآید. راهحل این است که اگر میشود جلوی تابش مستقیم گرفته شود، مثلاً پرده یا سایهبان استفاده گردد. اگر هم نور اجتنابناپذیر است، باید از پوشش محافظ یا حتی جابجا کردن وسایل کمک گرفت.
آیا حرارت روی تغییر رنگ اس پی ال تأثیر دارد؟
بله، حرارت بالا هم باعث این مشکل میشود. مثلاً اگر قابلمه داغ یا ماهیتابه بدون زیرانداز روی سطح گذاشته شود، هم تغییر رنگ ایجاد میشود هم لکه دائمی باقی میماند. حتی بخار آب داغ اگر زیاد روی سطح بماند، تأثیر دارد. برای پیشگیری باید همیشه از زیر قابلمهای یا سطح محافظ استفاده شود. چون اس پی ال مقاومت خوبی دارد، اما در برابر حرارت مستقیم همیشه محدودیت دارد.
آیا مواد شوینده قوی باعث تغییر رنگ این متریال میشوند؟
خیلیها برای تمیزی بیشتر از شویندههای اسیدی یا قلیایی استفاده میکنند. این کار شاید در لحظه سطح را تمیز کند ولی در طول زمان رنگ را خراب میکند. مثلاً ممکن است لکه سفید یا کدر روی سطح بیفتد. بهتر است برای اس پی ال از شوینده ملایم و دستمال نرم استفاده شود. اگر لکه سخت بود، میشود از محلول رقیق یا ترکیب آب و صابون استفاده کرد.
آیا رطوبت زیاد روی ظاهر اس پی ال اثر دارد؟
اس پی ال بهطور کلی مقاومت خوبی در برابر رطوبت دارد. اما اگر رطوبت خیلی شدید باشد و مدت زیادی باقی بماند، میتواند روی سطح اثر بگذارد. مخصوصاً اگر آب گرم باشد. این موضوع ممکن است باعث تغییر رنگ جزئی شود. بنابراین توصیه میشود همیشه سطح بعد از خیس شدن خشک گردد.
آیا رنگ تیره و روشن اس پی ال تفاوتی در تغییر رنگ دارند؟
بله. تجربه نشان میدهد که رنگهای روشن مثل سفید و کرم سریعتر تغییر رنگ را نشان میدهند. حتی یک لکه کوچک هم بیشتر روی آن دیده میشود. رنگهای تیره مثل مشکی یا خاکستری دیرتر تغییر رنگ را نشان میدهند، اما آنها هم ممکن است با مرور زمان کمی مات شوند. در نتیجه انتخاب رنگ هم اهمیت دارد. کسی که نمیخواهد زود اثر تغییر رنگ ببیند، بهتر است رنگهای متوسط انتخاب کند.
چگونه میتوان با تمیزکاری درست جلوی تغییر رنگ را گرفت؟
روش تمیزکاری خیلی اهمیت دارد. اگر هر روز سطح با دستمال نرم و کمی آب یا محلول رقیق تمیز شود، هیچ لکهای باقی نمیماند. اما اگر لکهای مثل چای یا قهوه مدت زیادی روی سطح بماند، احتمال دارد رنگ سطح تغییر کند. بنابراین باید لکهها سریع پاک شود. همچنین باید از اسکاج زبر یا سیم ظرفشویی اجتناب کرد چون باعث خش میشود و همان خشها باعث تغییر رنگ ظاهری میشود.
آیا پوشش محافظ روی اس پی ال کمک میکند؟
بعضیها روی سطح یک لایه نازک محافظ یا پولیش میزنند. این کار میتواند عمر رنگ را بیشتر کند. البته همیشه لازم نیست، چون خود اس پی ال مقاومت خوبی دارد. اما در محیطهایی که نور و حرارت زیاد است، استفاده از پوشش محافظ بیفایده نیست. این کار باعث میشود لکه و تغییر رنگ دیرتر رخ دهد.
آیا استفاده درست از وسایل آشپزخانه نقش دارد؟
بله. اگر کسی همیشه اجاق گاز یا توستر را خیلی نزدیک به سطح اس پی ال قرار دهد، حرارت مداوم به سطح میرسد و رنگ تغییر میکند. یا اگر کسی همیشه قابلمه داغ بدون زیرانداز بگذارد، همان اتفاق میافتد. پس استفاده درست از وسایل خیلی کمک میکند.
آیا انتخاب برند معتبر برای اس پی ال تأثیری در تغییر رنگ دارد؟
بله. همه اس پی ال ها کیفیت یکسان ندارند. بعضی کارخانهها محصولی تولید میکنند که مقاومت بیشتری در برابر نور و حرارت دارد. در نتیجه رنگ دیرتر تغییر میکند. ولی نمونههای ضعیفتر ممکن است زودتر تغییر رنگ بدهند. پس انتخاب برند خوب در همان اول کار باعث میشود نگرانی کمتری درباره تغییر رنگ وجود داشته باشد.
جمعبندی
در نهایت میتوان گفت که تغییر رنگ اس پی ال به عوامل متعددی بستگی دارد؛ نور مستقیم خورشید، حرارت زیاد، مواد شوینده قوی و رطوبت طولانی مهمترین دلایل هستند. برای پیشگیری باید جلوی تابش مستقیم نور گرفته شود، از پرده یا سایهبان استفاده گردد، و در صورت نیاز از پوشش محافظ کمک گرفته شود. همچنین زیر قابلمهای یا محافظ سطح برای حرارت مستقیم ضروری است و لکهها باید سریع پاک شوند تا رنگ تغییر نکند.
همچنین انتخاب برند با کیفیت تأثیر زیادی دارد، چون محصول با کیفیت بالاتر مقاومت بیشتری در برابر نور و حرارت دارد و دیرتر دچار تغییر رنگ میشود. به طور کلی، اس پی ال متریالی مقاوم است و با مراقبت درست، رنگ آن سالها ثابت باقی میماند. رعایت همین نکات ساده باعث میشود که نه تنها ظاهر سطح حفظ شود، بلکه طول عمر آن هم بیشتر شود و از هزینههای احتمالی تعویض یا تعمیر پیشگیری گردد.
