این روزها هر کسی که در خانه یا محل کار سر و کارش به دکوراسیون و چیزهایی مثل صفحه کابینت یا دیوارپوش میافتد، نام اسپیال را زیاد میشنود. همه هم تقریباً تعریف میکنند که این متریال جدید هم مقاوم است و هم ظاهرش خیلی مدرن و امروزی است. امّا در کنار این تعریفها، یک سؤال مهم هم همیشه وجود دارد: چطور میتوان عمر مفید اسپیال را زیاد کرد؟ چون هر چیزی حتی اگر خیلی محکم و مقاوم باشد در نهایت اگر خوب نگهداری نشود، عمرش کم میشود و آدم را اذیت میکند.
در ادامه چند مورد توضیح داده شده که بیشتر حالت تجربه عمومی دارد و چیزهایی است که معمولاً در استفاده روزمره رخ میدهد و اگر رعایت شوند، عمر اسپیال خیلی بیشتر میشود.
آیا تمیزکاری نادرست باعث کوتاه شدن عمر اسپیال میشود؟
اولین موردی که معمولاً باعث مشکل میشود، همین تمیزکاری اشتباه است. خیلیها فکر میکنند چون اسپیال مقاومت بالایی دارد، پس هر جور مواد شویندهای روی آن ریخته شود، هیچ اتفاقی نمیافتد. امّا واقعیت این است که اگر کسی از شویندههای خیلی قوی و صنعتی استفاده کند، در طول زمان سطح کار آسیب میبیند.
معمولاً توصیه میشود که اسپیال با یک دستمال نرم و شویندههای ملایم تمیز شود. اگر کسی از وایتکس غلیظ یا چربیبرهای صنعتی استفاده کند، ممکن است در ظاهر مشکلی دیده نشود اما بعد از چند ماه سطح کار حالت کدر و گرفته پیدا میکند. همین کمکم عمر مفیدش را کم میکند و ظاهرش هم دیگر مثل قبل نمیماند.
آیا خراشها روی اسپیال قابل جلوگیری هستند؟
یکی از چیزهایی که زیاد درباره اسپیال گفته میشود این است که مقاومت آن در برابر خراش بالاست. امّا این جمله باعث میشود بعضیها فکر کنند که دیگر هیچ خطری سطح را تهدید نمیکند. در واقع اسپیال مقاومت خوبی دارد، اما این مقاومت مطلق نیست.
مثلاً اگر کسی عادت داشته باشد چاقوی تیز را مستقیم روی سطح بکشد، مخصوصاً اگر این کار زیاد تکرار شود، خراش ایجاد میشود. یا اگر یک شیء فلزی با لبه تیز روی سطح کشیده شود، احتمال خط افتادن وجود دارد. همین خراشهای کوچک با گذشت زمان زیاد میشوند و ظاهر کار را خراب میکنند.
پس استفاده از تختهگوشت و جلوگیری از تماس مستقیم ابزارهای تیز با سطح، از کارهای سادهای است که عمر اسپیال را زیاد میکند.
آیا گرما از عوامل آسیبرسان به اسپیال محسوب میشود؟
گرما یکی از چیزهایی است که معمولاً کسی جدی نمیگیرد. همه فکر میکنند اگر یک سطح مقاوم باشد، پس حتماً باید در برابر حرارت هم مقاوم باشد. امّا اسپیال اگرچه مقاومت حرارتی خوبی دارد، باز هم در برابر تماس مستقیم با اجسام خیلی داغ آسیب میبیند.
مثلاً اگر قابلمه یا کتری داغ مستقیماً روی سطح گذاشته شود، احتمال ایجاد لکه حرارتی یا موجدار شدن بخش کوچکی از سطح وجود دارد. حتی اگر این علامت خیلی واضح نباشد، باز هم در طول زمان اثراتش جمع میشود.
بنابراین استفاده از زیرقابلمهای یکی از سادهترین کارهایی است که از آسیب جدی جلوگیری میکند.
آیا رطوبت زیاد باعث کم شدن عمر اسپیال میشود؟
در ظاهر گفته میشود که اسپیال مقاومت رطوبتی بالایی دارد. این موضوع درست است. اما باز هم اگر رطوبت خیلی زیاد باشد و مثلاً در محل اتصالها و لبهها تجمع آب بهوجود بیاید، در بلندمدت امکان دارد آن بخشها کمی باد کنند یا تغییر شکل بدهند. این مشکل بیشتر زمانی اتفاق میافتد که اتصالها خوب سیل نشده باشند یا پشت صفحه طوری قرار گرفته باشد که همیشه در معرض نم بالای سینک یا لولهها باشد. بنابراین توجه به آببندی لبهها و اتصالهای پشت سینک از موارد مهم برای افزایش عمر مفید اسپیال است.
آیا نحوه نصب در عمر اسپیال تأثیر دارد؟
یکی از چیزهایی که خیلیها توجه نمیکنند، همین موضوع نصب است. چون همه فکر میکنند اسپیال از آن متریالهایی است که هر جا گذاشته شود، خودش محکم میماند. امّا نصب اصولی یکی از مهمترین عوامل افزایش عمر این متریال است.
مثلاً اگر زیرسازی درست انجام نشود و صفحه روی یک سطح ناصاف یا لرزان قرار بگیرد، بعد از چند ماه سطح کار موج پیدا میکند. یا اگر اتصالات بهصورت نامناسب زده شوند، هنگام استفاده فشارهای نقطهای ایجاد میشود که با گذشت زمان باعث ترک ریز میشود. ترک ریز هم بعداً تبدیل به خط بزرگتر میشود.
بنابراین میتوان گفت که نصب حرفهای نصف عمر اسپیال است.
آیا استفاده روزمره اشتباه باعث فشار اضافه روی اسپیال میشود؟
گاهی فشارهایی که در ظاهر کوچک هستند، در طول زمان اثر خود را نشان میدهند. مثلاً اگر کسی روی لبههای صفحه وزن زیاد وارد کند مثلاً بنشیند یا بهعنوان تکیهگاه استفاده کند لبهها دچار خمیدگی یا ترک میشوند. یا اگر بارهای سنگین مستقیم روی یک نقطه خاص قرار بگیرد، صفحه در همان نقطه به مرور ضعیف میشود. اینها مواردی است که شاید کسی در همان لحظه احساس نکند. امّا چند ماه بعد، اثرش دیده میشود.
آیا استفاده از مواد شیمیایی غیرمجاز عمر اسپیال را کم میکند؟
گاهی افراد فکر میکنند هرچه تمیزکننده قویتر باشد، نتیجه بهتر است. اما در مورد اسپیال اینطور نیست. مواد اسیدی و قلیایی خیلی قوی، حتی اگر سطح را در لحظه خراب نکنند، در طول زمان باعث از بین رفتن لایه محافظ میشوند.
این آسیبها ممکن است بعداً به شکل تغییر رنگ، لکههای ماتشده یا خوردگی جزئی دیده شود. به همین دلیل بهتر است مواد خیلی خشن استفاده نشود.
آیا ضربه از مهمترین عوامل آسیبزننده اسپیال است؟
یکی از چیزهایی که کمتر گفته میشود، مسئله ضربه است. چون ظاهر اسپیال طوری است که انگار هیچ ضربهای نمیتواند آن را خراب کند. اما اگر ضربه نقطهای و شدید وارد شود، ممکن است لبهها لبپر شوند یا ترک ریز ایجاد شود.
این موضوع بیشتر در قسمتهای اطراف سینک یا جاهایی که ابزار تیز زیاد استفاده میشود دیده میشود.
آیا نگهداری دورهای لازم است؟
گاهی تصور میشود که اسپیال چون مدرن و مقاوم است، نیاز به مراقبت دورهای ندارد. امّا بهتر است هر چند وقت یک بار سطح بررسی شود، مخصوصاً لبهها و اتصالها. اگر جایی سیلر یا آببندی ضعیف شده باشد، بهتر است قبل از خراب شدن اصلاح شود. این رسیدگی کوچک باعث میشود از هزینههای زیاد آینده جلوگیری شود.
آیا رعایت این نکات واقعاً عمر اسپیال را زیاد میکند؟
در نهایت باید گفت که اسپیال خودش متریال محکم و باکیفیتی است. اما مثل هر چیز دیگری اگر درست استفاده نشود، عمرش کم میشود. رعایت چند نکته ساده مثل تمیزکاری درست، جلوگیری از خراش، کنترل تماس با گرمای مستقیم، دقت در نصب و توجه به رطوبت میتواند باعث شود این متریال سالها بدون مشکل بماند.
این نکات شاید خیلی ساده باشند، اما در تجربه کسانی که با اسپیال کار کردهاند، همیشه دیده شده که همین موارد کوچک از خیلی از مشکلات جلوگیری میکند.
